• Procedura zatrudniania cudzoziemców przez przedsiębiorców
Artykuł:

Procedura zatrudniania cudzoziemców przez przedsiębiorców

19 listopada 2018

Przepisy dotyczące zatrudniania cudzoziemców w Polsce reguluje ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r., poz. 1065, z późn. zm.) oraz rozporządzenia wykonawcze. Zaznaczyć trzeba, że osoba posiadająca wiele obywatelstw, wśród których jest obywatelstwo polskie, nie jest cudzoziemcem. Na podstawie ww. ustawy cudzoziemców poszukujących zatrudnienia w Polsce należy podzielić na:

  1. obywateli państw Unii Europejskiej, Islandii, Liechtensteinu i Norwegii tworzące Europejski Obszar Gospodarczy, a także Szwajcarii;
  2. obywateli państw spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

W zależności od tego, z jakiego kraju planujemy zatrudnić cudzoziemca, możemy się liczyć albo z daleko idącymi ułatwieniami – zarówno co do przyjazdu jak i podjęcia zatrudnienia (tak będzie w przypadku pracowników z grupy nr 1 powyżej), albo z komplikacjami procedur wiążących się nieraz z koniecznością uzyskania przez cudzoziemca wizy wjazdowej (jak w przypadku grupy nr 2 powyżej).

Zatrudnienie obywatela kraju UE, EOG oraz Szwajcarii

Zgodnie z przepisami ww. ustawy cudzoziemiec zaliczany do grupy nr 1 powyżej jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Polski. Praktyczne znaczenie przytoczonego przepisu jest takie, że w tym wypadku nie jest wymagane uzyskanie zezwolenia na pracę, a pracodawca nie musi dopełniać dodatkowych formalności związanych z zatrudnieniem cudzoziemca, poza tymi, które na podstawie kodeksu pracy oraz innych właściwych ustaw musiałby dopełnić w przypadku pracownika będącego obywatelem polskim.

Jakie zezwolenia są niezbędne do legalnego zatrudnienia obywatela kraju spoza UE i EOG?

Z kolei obywatele państw spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego, chcący podjąć zatrudnienie na terytorium Polski, muszą spełnić dodatkowe formalności. Dokumentami dopuszczającymi do pracy w Polsce obecnie są:

  1. Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę – wydawane przez wojewodę na wniosek cudzoziemca, uprawnia zarówno do pracy, jak i do pobytu;
  2. Zezwolenie na pracę – wydawane przez wojewodę, na wniosek pracodawcy:
  1. typ A – gdy cudzoziemiec jest zatrudniony w podmiocie w Polsce,
  2. typ B – gdy cudzoziemiec pełni funkcję w zarządzie, działa jako komplementariusz albo prokurent,
  3. typ C,D,E – w przypadku delegowania cudzoziemca na terytorium Polski;
  1. Zezwolenie na pracę sezonową – typ S – (nowy instrument wprowadzony 1 stycznia 2018 r.) – wydawane przez starostę na wniosek pracodawcy – uprawnia do wykonywania pracy w podklasach uznanych za sezonowe przez 9 miesięcy w roku kalendarzowym;
  2. Oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi (nowe przepisy od 1 stycznia 2018) – rejestrowane w powiatowym urzędzie pracy przez pracodawcę dla obywateli Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji i Ukrainy, uprawnia do wykonywania pracy niesezonowej bez zezwolenia przez okres 6 miesięcy w kolejnych 12 miesiącach.

Pozostałe formalności obciążające pracodawcę

Legalne zatrudnienie cudzoziemca wymaga od pracodawcy dochowania poniższych formalności:

-         uzyskanie jednego z ww. zezwoleń, bądź wpisu do ewidencji oświadczeń o powierzeniu pracy cudzoziemcowi - każdy z tych dokumentów należy wydać cudzoziemcowi (podkreślić należy, że cudzoziemiec może wykonywać pracę wyłącznie na rzecz pracodawcy wskazanego w zezwoleniu/oświadczeniu);

-        podpisanie z cudzoziemcem odpowiedniej umowy, w tym w wersji sporządzonej w języku zrozumiałym dla cudzoziemca (umowa w takiej wersji językowej powinna zostać przedstawiona cudzoziemcowi jeszcze przed jej podpisaniem);

-        skopiowanie dokumentu pobytowego cudzoziemca;

-        zrealizowanie obowiązku informacyjnego – pracodawca zobowiązany jest do poinformowania urzędu prowadzącego ewidencję oświadczeń o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, o podjęciu (najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy) lub niepodjęciu (w terminie 7 dni od daty rozpoczęcia pracy wskazanej w oświadczeniu) pracy przez cudzoziemca

-        zgłoszenie cudzoziemca do ubezpieczenia społecznego, jeśli jest to koniczne ze względu na formę zatrudnienia.

Prawidłowe przeprowadzenie procesu zatrudniania cudzoziemców jest bardzo ważne, również ze względu na sankcje grożące za nieprzestrzeganie jego zasad (grzywna, brak możliwości zatrudnienia cudzoziemca).