• Zakaz sprawowania funkcji w zarządzie spółki
Artykuł:

Zakaz sprawowania funkcji w zarządzie spółki

09 października 2018

Dorota Szlachetko-Reiter , Partner Zarządzający, Radca Prawny |
Paulina Ledwoń , Radca Prawny |

Dnia 1 października 2018 r. uległ zmianie przepis art. 18 kodeksu spółek handlowych regulujący m.in. długość obowiązywania zakazu pełnienia funkcji członka zarządu przez osobę skazaną prawomocnym wyrokiem sądu za szczególne rodzaje przestępstw.

Jak stanowią nowe przepisy?

Kodeks spółek handlowych stanowi, że nie może być członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, likwidatorem albo prokurentem osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za określone rodzaje przestępstw, w tym przeciwko ochronie informacji, wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za podawanie nieprawdziwych danych, czy też umożliwianie bezprawnego głosowania. Zakaz ten nie jest bezterminowy. Ustaje on z upływem piątego roku od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego, chyba że wcześniej nastąpiło zatarcie skazania.

Problemy z warunkowym zawieszeniem wykonania kary

Brzmienie przepisu obowiązujące przed dniem 1 października 2018 r. powodowało rozbieżności interpretacyjne w przypadkach skazania z warunkowym zawieszeniem wykonania kary. Dotychczas bowiem, powyższy zakaz ustawał z upływem piątego roku od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego, jednak nie mógł zakończyć się wcześniej niż z upływem 3 lat od dnia zakończenia okresu odbywania kary.

Pojawiało się korzystne dla członków organów stanowisko, że dodatkowy termin 3 lat od zakończenia odbywania kary, może być stosowany tylko w przypadku rzeczywiście odbywanych kar. Natomiast osoba skazana na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, kary tej nie "odbywa" lecz jest poddawana próbie. Z drugiej strony podnoszono, że warunkowe zawieszenie wykonania kary jest równoznaczne z pojęciem „odbywania kary”, stąd zakaz zasiadania w organie spółki nie skończy się po upływie warunkowego zawieszenia, ale dopiero po 3 latach od tego terminu.

Odmienne stanowiska mogły powodować, iż wszystkie czynności prawne podejmowane przez członka zarządu w okresie, w którym obowiązywałby go zakaz sprawowania funkcji, byłyby uznane za nieważne z mocy prawa lub dotknięte sankcją tzw. bezskuteczności zawieszonej.

Kres rozbieżności interpretacyjnych

Nowelizacja usunęła istniejącą do tej pory wątpliwość interpretacyjną – obecnie nie ma już znaczenia, czy skazanie było z warunkowym zawieszeniem wykonania kary, czy też nie. Zakaz obowiązuje 5 lat od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego, chyba że wcześniej nastąpiło zatarcie skazania. Dodatkowo, w związku z tym, że co do zasady skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby (art. 76 § 1 KK) nowelizacja w wielu przypadkach oznaczać będzie skrócenie okresu obowiązywania zakazu.