• Compliance w Towarzystwach Funduszy Inwestycyjnych
Artykuł:

Compliance w Towarzystwach Funduszy Inwestycyjnych

09 czerwca 2019

Paulina Ledwoń , Radca Prawny |

Notka:

Przedmiotem compliance jest zapewnienie zgodności działalności przedsiębiorstwa z prawem oraz wewnętrznie obowiązującymi normami. Posiadanie odpowiedzialnego za to systemu stanowi realizację obowiązków narzuconych na TFI, a ponadto jego skuteczność i efektywność może przyczynić się do sprawniejszego funkcjonowania i zwiększenia rentowności funduszy.

Tekst:

Mocą przepisów art. 48 ustawy o funduszach inwestycyjnych[1], oraz wydanego na mocy art. 48a tejże ustawy rozporządzenia[2], towarzystwa zobowiązane są do posiadania w swoich strukturach tzw. system kontroli wewnętrznej, w ramach którego wyodrębnia się komórkę audytu wewnętrznego, zarządzania ryzykiem, a także – odpowiedzialną za compliance – komórkę nadzoru zgodności działalności z prawem. Jej głównym celem jest weryfikacja działalności towarzystwa pod kątem legalności oraz zgodności z wewnętrznie ustalonymi procedurami.

Skład osobowy oraz warunki funkcjonowania komórki compliance są uzależnione od rozmiaru danego TFI, uwzględniając m.in. wysokość posiadanych aktywów netto czy ilość zarządzanych w ramach towarzystwa funduszy. Dla najmniejszych podmiotów prawodawca przewiduje możliwość utworzenia zaledwie jednoosobowego działu, o ile nie zagrozi to interesom uczestników funduszu. W takim wypadku, za kontrolę legalności działalności TFI będzie odpowiadał jedyny obligatoryjny członek komórki, zwany inspektorem nadzoru.

Osoby odpowiedzialne za compliance w TFI powinny cechować się odpowiednimi dla realizacji swoich zadań kwalifikacjami, obejmującymi w szczególności znajomość i umiejętność interpretacji przepisów prawa oraz rozeznanie w specyfice inwestycji na rynku kapitałowym. Celowość przeprowadzanego nadzoru nie pozwala członkom komórki na zajmowanie się jego przedmiotem, czyli działalnością operacyjną towarzystwa, zaś sam inspektor – gwoli przeciwdziałania niedozwolonemu outsourcingowi działalności nadzorczej – musi być pracownikiem lub członkiem zarządu towarzystwa.

Zadania komórki compliance są bardzo szerokie i oscylują wokół nadzorowania działalności towarzystwa pod kątem jej zgodności z prawem oraz raportowania wykrytych naruszeń i niedociągnięć do odpowiednich organów spółki. Przede wszystkim kontrolą obejmuje się działalność w zakresie decyzji inwestycyjnych, przepływu informacji wrażliwych, dopasowywania wewnętrznych procedur i regulacji do przepisów powszechnie obowiązującego prawa i zachodzących w nich zmianach, badanie prawidłowości sprawozdawczości towarzystwa czy nawet przestrzegania przepisów o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy.

Zagwarantowanie sprawnie funkcjonującego działu compliance pozwala towarzystwom uniknąć dotkliwych konsekwencji prawnych, wynikających z prowadzenia działalności wbrew przepisom. Konsekwencje te mogą przybrać postać wysokich kar finansowych nakładanych przez KNF, wycofania zezwolenia na prowadzenie działalności, czy nawet sankcji karnych. Ponadto, odpowiednio wykwalifikowani nadzorcy i audytorzy mogą się przyczynić do wykrywania niekorzystnych zjawisk zachodzących wewnątrz towarzystwa, przyczyniając się tym samym do zwiększenia jego efektywności i rentowności.

 

[1] Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, tekst jednolity Dz.U. 2018 poz. 1355

[2] Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 20 lipca 2017 r. w sprawie sposobu, trybu oraz warunków prowadzenia działalności przez towarzystwa funduszy inwestycyjnych (Dz.U. 2017 poz. 1444)