• Jak blockchain zmieni rynek usług
Artykuł:

Jak blockchain zmieni rynek usług

19 stycznia 2019

W ostatnich latach i miesiącach słowo blockchain odmieniane jest przez wszystkie przypadki. Padają hasła o rewolucji, transformacji czy przyszłości gospodarki. Liderzy kolejnych branż inwestują w rozwój tej technologii, a blockchainowy „szał” nie omija tak „statecznych” instytucji jak banki. O co zatem chodzi w całym zamieszaniu i czy rzeczywiście warto zainteresować się nową technologią?

Czym jest blockchain i jak działa...

Najkrócej rzecz ujmując, blockchain (z ang. „łańcuch bloków) jest technologią baz danych. Od tradycyjnych baz danych wyróżnia się tym, że jest to baza zdecentralizowana – tzn. nie jest ona zarządzana i utrzymywana przez jeden podmiot lub ich zamkniętą grupę, lecz jest rozproszona w otwartej sieci komputerów, w ramach której następuje ciągłe monitorowanie zgormadzonych danych.

Sposób działania technologii Blockchain najlepiej zilustrować na następującym przykładzie. Jeśli podmiot A i podmiot B zawrą umowę, to informacja o powyższej czynności zostaje zarejestrowana w formie elektronicznego „zapisu”. Jest on następnie zapisywany w sieci komputerów, które stale badają jego prawidłowość. Jeśli większość komputerów w sieci potwierdzi prawidłowość danego zapisu, to jest on dołączany do większego rejestru (tzw. „bloku”). Każdy blok ma swój charakterystyczny kod, na który składają się zarówno kody mniejszych zapisów jak i stworzonych wcześniej bloków. Taki blok jest następnie dołączany do łańcucha, zwanym właśnie „Blockchainem”, który jest ciągiem związanych ze sobą kodów. Dodatkowo każda pojedyncza transakcja jest podpisywana cyfrowo, z użyciem szyfrowania. Każdy zapis ma unikalny kod i wchodzi w skład danego bloku, którego kod tworzony jest z kolei na podstawie wszystkich informacji w nim zawartych. Każda, nawet najmniejsza zmiana w jakiejkolwiek informacji (chociażby dodanie przecinka w danym tekście) powoduje modyfikację kodu przypisanego do zapisu, a co za tym idzie, modyfikację kodu przypisanego do wszystkich bloków. Oznacza to, iż osoba usiłująca dokonać nieautoryzowanej modyfikacji danej informacji w łańcuchu musiałaby zmodyfikować nie tylko informację, która ją interesuje, ale również całą resztę informacji, które zostały zarejestrowane od czasu powstania danego łańcucha. Wymagałoby to tak wielkiej ilości czasu i mocy obliczeniowej komputerów, że jest to de facto niemożliwe. Powyższe rozwiązanie gwarantuje realną niezmienność informacji po wprowadzeniu jej do bazy.

... i co z tego wynika.

Taka konstrukcja bazy danych, daje wiele unikalnych i wręcz rewolucyjnych (w stosunku do obecnie stosowanych rozwiązań technicznych) możliwości. Przede wszystkim, ze względu na brak centralnych serwerów i kontrolujących je instytucji – zapewnia szczególnie wysoki poziom bezpieczeństwa i w istocie uniemożliwia nieautoryzowaną modyfikację danych, zawartych w bazie. Baza oparta jest na zaszyfrowanych blokach danych, które również nie wymagają weryfikacji przez żaden „centralny”, pośredniczący podmiot, a przy tym wszelkie dane zapisane są w pamięci znacznej ilości komputerów, tworzących całą sieć. Powyższe powoduje ogromną wydajność funkcjonowania całej sieci, przy jednoczesnym znacznym ograniczeniu kosztów. Oparty na Blockchain system ma bardzo dużą odporność nie tylko na wszelkiego rodzaju awarie, ale również na celowe ataki. Dodatkowo cały rejestr transakcji, mimo zachowania anonimowości poszczególnych użytkowników, zapewnia jawność i przejrzystość całego rejestru.

Zastosowania w praktyce gospodarczej

Oczywistością jest obecnie chyba dla każdego, że większość współczesnych gospodarek opiera się na systemach informatycznych, bazach danych i przepływie zawartych w nich informacji. W takich okolicznościach kluczowym staje się sprawność przepływu danych oraz bezpieczeństwo ich przetwarzania i magazynowania. W tym zakresie technologia Blockchain przynosi niebagatelne korzyści, które w wielu branżach będą przekładały się na znaczące zyski i wzrost przewagi konkurencyjnej. Blockchain wchodzi do użycia, między innymi, w:

  1. bankowości – w szczególności do unowocześniania baz danych transakcji w systemach bankowych, a także w systemach płatności czy procesach identyfikacji i weryfikacji klientów. Oczywistym i najbardziej znanymi przykładami są tu również tzw. kryptowaluty,
  2. sektorze finansowym – w szczególności do obsługi systemu handlu aktywami finansowymi,
  3. ubezpieczeniowym – m.in. do obsługi zautomatyzowanego systemu polis ubezpieczeniowych (w tym wypłaty odszkodowań),
  4. w produkcji – do budowy systemów, obsługujących rozbudowane (a zwłaszcza globalne) łańcuchy dostaw, czy sieci produkcyjne,
  5. administracji publicznej – dla zapewnienia bezpiecznych i odpornych na ataki systemów obsługi administracji publicznej (np. administracja Gruzji już obecnie wykorzystuje blockchain do obsługi systemu rejestracji tytułów własności gruntów, a Estonia stosuje tę technologię do obsługi szeregu usług administracji, w tym dowodów tożsamości),
  6. branży prawniczej – do tworzenia i obsługi tzw. „smart contracts” (z ang. „inteligentnych kontraktów”) czyli zawartych elektronicznie umów, których zabezpieczeniem jest automatyczne ich wykonywanie przez użycie stosownych algorytmów (np. ubezpieczyciel AXA S.A. oferuje ubezpieczenie za opóźnione loty oparte na formie inteligentnych kontraktów. Dzięki takiemu rozwiązaniu ubezpieczony nie musi ubiegać się o wypłacenie odszkodowania, co często zajmuje do kilku miesięcy, gdyż algorytm na którym oparta jest dana umowa automatycznie wypłaca odszkodowanie w wypadku, gdy dany lot zostanie opóźniony o co najmniej 2 godziny).

Blockchain – przyszłość już nadeszła

Pomijając szum medialny, omawiana technologia de facto już wchodzi do szerokiego użycia. Znaczący gracze w poszczególnych branżach tworzą konsorcja i finansują rozwój technologii, badając możliwość jej zastosowania w prowadzeniu bieżącej działalności. Zaczyna panować powszechni konsensus, że mamy do czynienia nie z niszową nowinką, ale z technologią, która może przeobrazić całe sektory gospodarki. Z tym wiążą się oczywiście nowe wyzwania, w tym również wyzwania natury prawnej, które wymagają wsparcia doświadczonych specjalistów. Jedno jest pewne – bez względu na branże, technologii blockchain nie może ignorować nikt, kogo celem jest rozwój prowadzonej działalności i utrzymanie się na rynku w dobie rewolucyjnych zmian technologicznych.