• KNF zwiększa nadzór nad Towarzystwami Funduszy Inwestycyjnych
Artykuł:

KNF zwiększa nadzór nad Towarzystwami Funduszy Inwestycyjnych

10 czerwca 2019

Wiesław Łatała , Partner Zarządzający, Radca Prawny |

Procedowana aktualnie w Radzie Ministrów nowelizacja m.in. ustawy o funduszach inwestycyjnych przyznaje KNF uprawnienie do uznaniowego podjęcia decyzji o istnieniu stosunku dominacji pomiędzy danym podmiotem a towarzystwem funduszy inwestycyjnych. Konsekwencją uznania podmiotu za dominujący może być żądanie natychmiastowego zaprzestania wywierania wpływu na działalność towarzystwa, a w razie niesubordynacji – nałożenie kary w wysokości do 20 mln zł.

W dniu 27 maja 2019 r. opublikowany został nowy projekt ustawy o zmianie ustawy o ofercie publicznej oraz niektórych innych ustaw, przewidujący m.in. zwiększenie nadzoru nad działalnością towarzystw funduszy inwestycyjnych. Nowelizowana ustawa przewiduje dodanie art. 2a do ustawy o funduszach inwestycyjnych, zgodnie z którym Komisja Nadzoru Finansowego uprawniona będzie do uznania za dominujący również takiego podmiotu, który co prawda nie spełnia ustawowej definicji podmiotu dominującego, ale wywiera znaczący wpływ na działalność towarzystwa poprzez wymienione w ww. przepisie sytuacje.

W obecnym stanie prawnym o stosunku dominacji przesądzają obiektywne przesłanki takie jak m.in. dysponowanie większością głosów w organach innego podmiotu czy uprawnienie do powoływania lub odwoływania większości członków zarządzających lub nadzorczych tego podmiotu. Jeżeli nowelizacja wejdzie w życie, za podmiot dominujący będzie mógł być uznany jakikolwiek inny podmiot, jeżeli będzie on wywierał na TFI znaczący wpływ poprzez:

  1. udział w procesie decyzyjnym w zakresie wyznaczania kierunków polityki finansowej i operacyjnej towarzystwa, lub
  2. bezpośredni albo pośredni wpływ na organy zarządzające lub nadzorujące towarzystwa, lub
  3. przeprowadzanie istotnych transakcji z towarzystwem.

Komisja Nadzoru Finansowego będzie mogła w drodze natychmiast wykonalnej decyzji nakazać zaprzestanie wywierania takiego wpływu, jeżeli uzna to za uzasadnione potrzebą ostrożnego i stabilnego zarządzania towarzystwem z uwagi na możliwy negatywny wpływ tego podmiotu na towarzystwo. Dodatkowo, jeżeli decyzja nie zostanie wykonana w terminie w niej wskazanym, Komisja będzie mogła nałożyć na podmiot uznany za dominujący karę pieniężną w wysokości do 20 mln zł.

Zgodnie z uzasadnieniem do projektowanych zmian ustawy, rozszerzenie definicji stosunku dominacji w zakresie towarzystw funduszy inwestycyjnych podyktowane jest koniecznością wzmocnienia kontroli kapitałowej nad towarzystwami, co ma szczególne znaczenie wobec zbliżającego się uruchomienia Pracowniczych Planów Kapitałowych. Pochodzące od obywateli środki będą zarządzane w zdecydowanej większości właśnie przez towarzystwa funduszy inwestycyjnych, których funkcjonowanie będzie miało w konsekwencji istotny wpływ na rynek kapitałowy.

Zbyt ogólne ujęcie przesłanek uprawniających do uznania danego podmiotu za dominujący, może spowodować ryzyko zbyt częstego korzystania przez Komisję z przyznanych jej uprawnień. Jest to o tyle istotne, że w razie złożenia skargi do sądu administracyjnego, o ewentualnym zawieszeniu wykonalności zaskarżonej decyzji decyduje bądź sama Komisja bądź sąd administracyjny w ściśle określonych przypadkach. W konsekwencji, wobec natychmiastowej wykonalności decyzji i długo trwających postępowań sądowych, podjęcie takiej decyzji przez KNF może utrudnić swobodne funkcjonowanie TFI, na które w razie braku zawieszenia wykonalności decyzji, będzie mogła zostać nałożona kara w wysokości do 20 milionów złotych.