• Organy administracji uchronią przedsiębiorców przed niedozwoloną pomocą publiczną
Artykuł:

Organy administracji uchronią przedsiębiorców przed niedozwoloną pomocą publiczną

30 września 2019

Ustawą z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości oraz niektórych innych ustaw zmieniono przepisy regulujące przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zawarte w ustawie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (dalej: „ustawa”).

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 7 ust. 6 ustawy, opłata z tytułu przekształcenia wnoszona jest przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia. W świetle dotychczas obowiązujących przepisów przedsiębiorcy do dnia 31 marca 2019 r. mieli możliwość złożenia oświadczenia o innym sposobie rozłożenia opłaty za przekształcenie. Mogło to być odpowiednio 99 lat, 50 lat lub 33 lata – w zależności od wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Niezłożenie oświadczenia o woli wydłużenia okresu ponoszenia opłaty za przekształcenie w ustawowym terminie mogło w wielu wypadkach doprowadzić do uznania, że przedsiębiorca skorzystał z niedozwolonej pomocy publicznej, jeśli wartość przyznanej bonifikaty przekroczyłaby 200.000,00 euro w stosunku trzyletnim. W rezultacie skutkować mogło to uznaniem zastosowania wobec przedsiębiorcy niedozwolonej pomocy publicznej oraz koniecznością zwrotu znacznej części wartości nieruchomości.

Na podstawie wprowadzonego do ustawy art. 7 ust. 6c, gdy właściciel gruntu będący przedsiębiorcą nie złożył oświadczenia do końca marca, właściwy organ wyda zaświadczenie i poinformuje o obowiązku wnoszenia opłaty  przez  odpowiednio 99 lat, 50 lat lub 33 lata. W konsekwencji to urzędy wybiorą za przedsiębiorców dłuższy okres spłat, pozwalając na uniknięcie zastosowania wobec nich przepisów o niedozwolonej pomocy publicznej. Co więcej, oświadczenie złożone przez przedsiębiorcę po 31 marca 2019 r., ale przed doręczeniem zaświadczenia przez urząd, będzie uznawane za skutecznie złożone. Przepis przyznaje zatem przedsiębiorcy prawo do złożenia oświadczenia o niekorzystaniu z pomocy publicznej po upływie 3 miesięcy liczonych od dnia przekształcenia, lecz nie później niż do dnia doręczenia zaświadczenia o przekształceniu. Wskazana wyżej zmiana będzie miała szczególne znaczenie zwłaszcza dla przedsiębiorców działających w branży deweloperskiej.

Przedsiębiorcy będą mogli również skorzystać z krótszego, 20-letniego okresu rozłożenia opłaty z tytułu przekształcenia – wówczas będą musieli jednak złożyć wniosek o udzielenie pomocy publicznej (art. 7  ust. 6d ustawy). W tej sytuacji przedsiębiorca nabędzie pełne prawo własności nieruchomości za niewielką część jej rzeczywistej wartości, ale zgodnie z art. 14 ustawy różnica pomiędzy sumą opłat z tytułu przekształcenia a wartością rynkową gruntu, stanowić będzie kwotę udzielonej pomocy publicznej. Z przepisu tego wynika, że tylko na wniosek dotychczasowego użytkownika wieczystego organy będą mogły sporządzić nowy operat szacunkowy. W praktyce oznacza to, że organ nie będzie mógł ustalić nowej, najczęściej wyższej wartości nieruchomości i - na wypadek braku inicjatywy ze strony zobowiązanego - związany będzie wartością nieruchomości stanowiącą podstawę do wyliczenia opłaty z tytułu przekształcenia.

Co istotne, znowelizowane przepisy ustawy działają z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2019 r.

Pamiętać należy, że przepisy ustawy stosuje się do właścicieli gruntów będących przedsiębiorcami, w odniesieniu do nieruchomości wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, czyli zorganizowanej działalność zarobkowej, wykonywanej we własnym imieniu i w sposób ciągły. Zakres zastosowania ustawy jest zatem bardzo szeroki i nie dotyczy wyłącznie podmiotów z branży deweloperskiej, ale uważać muszą chociażby osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą zarejestrowaną w mieszkaniu.

W ustawie nie rozstrzygnięto, jak traktować należy zaświadczenie organu wydane i nadane przed, a doręczone po złożeniu oświadczenia o niekorzystaniu z pomocy publicznej. Tym samym przedsiębiorcy, którzy do tej pory nie złożyli oświadczeń o niekorzystaniu z pomocy publicznej - w przypadku, gdy wartość stanowiących ich własność nieruchomości przekracza limity dozwolonej pomocy publicznej – powinni jak najszybciej złożyć stosowne oświadczenie.