• Także sugestia może być informacją poufną
Artykuł:

Także sugestia może być informacją poufną

23 czerwca 2019

Wiesław Łatała , Partner Zarządzający, Radca Prawny |

W dniu 21 listopada 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny (II GSK 3641/16) wydał istotny wyrok z punktu widzenia problematyki bezprawnego ujawniania informacji poufnej stwierdzając, że „za bezprawne ujawnienie informacji poufnej (stanowiącej również tajemnicę zawodową) może być również uznane przekazanie danej informacji w mniej lub bardziej stanowczej formie, w tym również w formie sugestii”.

Czym jest informacja poufna?

Na gruncie aktualnie obowiązującego Rozporządzenia MAR, informacja poufna jest rozumiana jako informacja nie podana do wiadomości publicznej, określona w sposób precyzyjny, dotycząca, bezpośrednio lub pośrednio, jednego lub większej liczby emitentów lub jednego lub większej liczby instrumentów finansowych, która w przypadku podania jej do wiadomości publicznej miałaby prawdopodobnie znaczący wpływ na ceny instrumentów finansowych. Podobną definicję zawierał uchylony już, z uwagi na wejście w życie przepisów Rozporządzenia MAR, art. 154 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.

Zakwalifikowanie informacji jako poufnej w kontekście elementu „precyzyjności”

W świetle wyżej przytoczonej, niezwykle obszernej i zawierającej wiele elementów podlegających ocenie, definicji informacji poufnej, zakwalifikowanie danej informacji jako poufnej napotyka pewne trudności, w tym również wynikające z interpretacji przesłanki precyzyjności. Zgodnie z Rozporządzeniem MAR, informacja jest precyzyjna, gdy wskazuje na zbiór okoliczności, które istnieją lub można zasadnie oczekiwać, że zaistnieją, lub na zdarzenie, które miało miejsce lub można zasadnie oczekiwać, że będzie miało miejsce, jeżeli informacja te jest w wystarczającym stopniu szczegółowa, aby można było wyciągnąć z niej wnioski co do prawdopodobnego wpływu tych okoliczności lub zdarzenia na ceny instrumentów finansowych. Precyzyjność informacji stanowi zatem ten jej element, który pozwala na skuteczny transfer posiadanych przez nią treści cenotwórczych do adresata informacji.

Stan faktyczny

Właśnie na gruncie elementu precyzyjności orzekał Najwyższy Sąd Administracyjny. W analizowanej przez NSA sprawie skarżący makler papierów wartościowych, będący w posiadaniu informacji na temat zaplanowanej na ostatnią godzinę notowań transakcji kupna akcji spółek WIG 20 przez klienta domu maklerskiego, przekazał przedstawicielowi innego klienta tego samego domu maklerskiego informację zawierającą dane o przedmiocie zlecenia oraz jego wartości. Komisja Nadzoru Finansowego zawiesiła uprawnienia skarżącego do wykonywania zawodu maklera papierów wartościowych na okres jednego roku za naruszenie przepisów prawa i przepisów regulaminu wewnętrznego domu maklerskiego. Zdaniem KNF ww. naruszenie polegało na ujawnieniu przedstawicielom klienta domu maklerskiego informacji poufnej o planowanej realizacji zlecenia na rzecz innego klienta tego samego domu maklerskiego. Makler przekazał bowiem klientowi domu maklerskiego, po otrzymaniu zlecenia od pierwszego klienta, następujące informacje: „u nas jest kupno, dwieście kilkadziesiąt milionów kupna” oraz "w ogóle się spodziewamy, że będzie rekordowo wysoki obrót w ostatniej godzinie... myślę, że dzisiaj to może dojechać do trzech miliardów złotych w ostatniej godzinie".

Zawieszony w czynnościach makler złożył do KNF wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, która utrzymała jednak w mocy poprzednią decyzję wskazując, że informacje o planowanej realizacji zlecenia stanowiły informację poufną z uwagi na to, że nie były podane do publicznej wiadomości, dotyczyły instrumentów finansowych oraz były „na tyle precyzyjne, żeby podjąć na ich podstawie określoną decyzję inwestycyjną, a racjonalny inwestor, posiadający wiedzę o takim zleceniu, miałby świadomość tego, że tak duże zlecenie zrealizowane w krótkim czasie, może wpłynąć na wzrost kursu akcji spółek wchodzących w skład WIG20”.

W konsekwencji KNF uznał tę informację za spełniającą przesłanki określone w uchylonym już dziś art. 154 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.

Precyzyjność sugestii

Ukarany makler zaskarżył ww. decyzję KNF, jednak zarówno sąd I instancji, jak i Naczelny Sąd Administracyjny oddalili wniesione skargi. NSA w komentowanym wyroku wskazał, że za informację poufną należy uznać również taką informację, która została przekazana w mniej lub bardziej stanowczej formie czy też jedynie w formie sugestii. Zdaniem sądu „nie można z góry zakładać, że informacją poufną w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi jest tylko informacja pewna, potwierdzona, pochodząca od emitenta instrumentów finansowych, która ma wpływ na ocenę rentowności papierów wartościowych emitenta, a która nie została przekazana do wiadomości publicznej”.

Dodatkowo sąd stwierdził, że w niniejszym stanie faktycznym to poufne informacje dotyczące planowanej realizacji zlecenia na rzecz innego klienta domu maklerskiego stanowiły wyłączne źródło wiedzy o mających nastąpić działaniach inwestora, a nie obserwacje klienta i dokonana na ich podstawie analiza rynku. Zdaniem sądu informacje, które strona uzyskała były na tyle jasne i precyzyjne, że klient mógł na ich podstawie podjąć decyzję inwestycyjną, ponieważ w rozmowach telefonicznych skarżący przekazywał konkretne dane dotyczące zlecenia.

Podsumowanie

Omawiana sprawa stanowi jeden z wielu przykładów występujących w praktyce trudności zakwalifikowania danej informacji jako poufnej. Wspomniany wyrok został co prawda oparty na gruncie nieaktualnego już brzmienia ustawy o obrocie instrumentami finansowymi (aktualnie definicja informacji poufnej znajduje się w Rozporządzeniu MAR), jednak z uwagi na podobieństwo obu definicji należy uznać, że pozostaje on aktualny również na gruncie obecnie obowiązujących przepisów.

Warto podkreślić, że celem ujawniania informacji poufnych jest zapewnienie równego dostępu do tych informacji wszystkim stronom transakcji giełdowych, tak aby inwestorzy mogli je uwzględniać przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych. Należy więc zgodzić się z przytoczonym rozstrzygnięciem NSA i pamiętać, że przekazanie informacji na temat planowanej transakcji na instrumentach finansowych nawet w formie niestanowczej sugestii może okazać się wystarczające do zakwalifikowanej jej jako poufnej. Ujawnienie takiej informacji może zostać z kolei uznane za bezprawne, co może do odpowiedzialności za bezprawne ujawnienie informacji poufnej (tzw. insider trading). Warto pamiętać, że odpowiedzialność za insider trading, wskazaną w art. 180 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, mogą ponieść nie tylko podmioty profesjonalne jak maklerzy, doradcy inwestycyjni czy osoby bezpośrednio związane z emitentem (w tym członkowie zarządu i rady nadzorczej), ale także wszystkie osoby, jeśli tylko weszły w jej posiadanie i są świadome jej charakteru.