• Wiele nowych zmian i obowiązków dla spółek giełdowych - nowe zasady transakcji z podmiotami powiązanymi
Artykuł:

Wiele nowych zmian i obowiązków dla spółek giełdowych - nowe zasady transakcji z podmiotami powiązanymi

21 listopada 2019

Paweł Duda , Partner, Radca Prawny, Doktorant w Instytucie Nauk Prawnych PAN |

Co się zmienia?

5 listopada 2019 roku Prezydent RP podpisał ustawę z dnia 16 października 2019 r. o zmianie ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych oraz niektórych innych ustaw (dalej jako: „Ustawa nowelizująca”), która wejdzie w życie w 14 dni po ogłoszeniu.

Ustawa nowelizująca wprowadziła do ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (dalej jako: „Ustawa”) szereg zmian. Z pewnych nowości warto wymienić wymóg uchwalenia przez walne zgromadzenie polityki wynagrodzeń członków organów spółki i obowiązek sporządzania przez radę nadzorczą corocznego sprawozdania o wynagrodzeniach.

W niniejszym artykule skupię się głównie na nowo wprowadzonym rozdziale 4b, traktującym o wymaganiach przy zawieraniu istotnych transakcji z podmiotami powiązanymi.

Istotna transakcja oznacza transakcję zawieraną przez spółkę, której co najmniej jedna akcja jest dopuszczona do obrotu na rynku regulowanym, z podmiotem powiązanym, której wartość przekracza 5% sumy aktywów w rozumieniu ustawy o rachunkowości, ustalonych na podstawie ostatniego zatwierdzonego sprawozdania finansowego spółki.

Definicja podmiotu powiązanego odsyła natomiast do międzynarodowych standardów rachunkowości.

Ustawa zawiera również doprecyzowanie, że jeżeli transakcja dokonywana jest na podstawie umowy:

  1. zawartej na czas określony, to za wartość transakcji uznaje się sumę świadczeń za cały czas trwania umowy;
  2. zawartej na czas nieokreślony, to za wartość transakcji uznaje się sumę świadczeń przewidzianych w umowie w pierwszych trzech latach jej obowiązywania.

Natomiast jeżeli spółka ma z danym podmiotem powiązanym kilka transakcji w okresie poprzedzających 12 miesięcy, a żadna z nich nie przekracza 5% sumy aktywów, to wartości te należy zsumować (dalej jako: „Transakcje zsumowane”).

Jakie są nowe obowiązki związane z istotnymi transakcjami?

Obowiązki nakładane przez Ustawę można podzielić na dwie grupy:

  1. informacyjne;
  2. wymóg uzyskania zgody odpowiedniego organu.

Zgodnie z Ustawą, spółka musi zamieścić na swojej stronie internetowej odpowiednie informacje o istotnej transakcji najpóźniej w momencie zawarcia tej transakcji.

Ponadto, zawarcie istotnej transakcji wymaga zgody rady nadzorczej spółki lub, jeżeli statut tak stanowi, zgody walnego zgromadzenia. Taka zgoda jest udzielana pod rygorem nieważności transakcji (art. 17 § 1 KSH).

Ustawa nowelizująca wprowadza również wymóg, aby osoba (zarówno członek rady nadzorczej, jak i akcjonariusz), która objęta jest konfliktem interesów, nie brała udziału w podejmowaniu decyzji (głosowaniu) o wyrażeniu zgody na zawarcie takiej transakcji.

W przypadku Transakcji zsumowanych powyższe obowiązki doznają drobnych modyfikacji – obowiązek informacyjny dotyczy wszystkich transakcji i należy zamieścić informacje na stronie internetowej spółki niezwłocznie, gdy suma transakcji przekroczy 5% sumy aktywów, natomiast zgoda odpowiedniego organu jest wymagana na zawarcie transakcji, która doprowadzi do przekroczenia wielkości 5% sumy aktywów.

Wyłączenia od obowiązków

Ustawa przewiduje kilka wyłączeń od wymogu spełniania powyższych obowiązków.

Po pierwsze, obowiązek informacyjny na podstawie Ustawy jest wyłączony, jeżeli emitent jest obowiązany do publikacji informacji o danej istotnej transakcji na podstawie art. 17 MAR, z uwagi na kwalifikację istotnej transakcji jako informacji poufnej.

Wyłączenie to wprowadzono, ponieważ w ten sposób eliminuje się podwójny obowiązek informacyjny. Ponadto, warto nadmienić, że o ile Ustawa przewiduje publikację informacji praktycznie natychmiast, to MAR w art. 17 ust. 4 pozwala na opóźnienie momentu publikacji informacji poufnej. Wyłączenie to sprawia, że nie dochodzi do konfliktu powyższych rozwiązań.

Po drugie, zarówno obowiązki informacyjne, jak i obowiązek uzyskania zgody odpowiedniego organu są wyłączone, jeżeli istotna transakcja:

  1. zawierana jest na warunkach rynkowych w ramach zwykłej działalności spółki; lub
  2. zawierana jest przez spółkę z jej spółką zależną, jeżeli spółka jest jedynym udziałowcem spółki zależnej; lub
  3. związana jest z wypłatą wynagrodzeń członkom zarządu lub rady nadzorczej, należnych zgodnie z przyjętą w spółce polityką wynagrodzeń.

Ustawa nakłada obowiązek na radę nadzorczą spółki opracowania procedury okresowej oceny, czy istotne transakcje spełniają warunki zawierania na warunkach rynkowych w ramach zwykłej działalności spółki.

A spółki zależne?

Obowiązki informacyjne oraz wyłączenia od nich opisane powyżej stosuje się odpowiednio do istotnych transakcji zawieranych przez podmiot powiązany spółki ze spółką będącą jej podmiotem zależnym.

Innymi słowy, spółka musi publikować informacje o istotnych transakcjach zawieranych przez jej spółki zależne z podmiotami powiązanymi spółki.

Inny aspekt nowelizacji - Compliance

Warto również zaznaczyć, że Ustawa nowelizująca wprowadziła do Ustawy wymóg posiadania przez emitentów zasad Compliance.

Zgodnie z art. 97d Ustawy, emitent jest obowiązany posiadać procedury anonimowego zgłaszania przez pracowników wskazanemu członkowi zarządu, a w szczególnych przypadkach – radzie nadzorczej, naruszeń prawa, w szczególności przepisów ustawy, rozporządzenia 2017/1129, oraz procedur i standardów etycznych.

Wpisuje się to w trend wprowadzania obowiązków ustawowych w sprawie posiadania wewnętrznych procedur Compliance, zwłaszcza dla spółek giełdowych.

Z doświadczenia naszej Kancelarii wynika, że szybki poziom zwiększania się wymogów powoduje, że zaleca się skorzystać z usług wyspecjalizowanego w tej gałęzi prawa profesjonalnego doradcy, aby zapobiec ewentualnej odpowiedzialności.