W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Korzystając z naszej strony akceptujesz zasady Polityki Cookie.
  • Nowelizacja tarczowa w zakresie wstecznego wyrównywania zasiłków przy obniżonym wymiarze czasu pracy
Artykuł:

Nowelizacja tarczowa w zakresie wstecznego wyrównywania zasiłków przy obniżonym wymiarze czasu pracy

26 października 2020

Małgorzata Mędrala , Radca Prawny, Doktor Nauk Prawnych |

W dniu 9 października 2020 r. ogłoszona została ustawa z dnia 7 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania społeczno-gospodarczym skutkom COVID-19 (Dz.U. poz. 1747).

Ustawa ta wprowadza korzystne dla pracowników korzystających z zasiłków chorobowych i macierzyńskich zmiany w zakresie podstawy naliczania wymiaru zasiłków  w okresie epidemii wirusa SARS-Cov-2.

Na mocy tejże ustawy dodany został do ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z dnia 2 marca 2020 r. (tzw. tarcza antykryzysowa 1.0, Specustawa) art. 31zy(13), zgodnie z którym przy ustalaniu podstawy wymiaru świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa przysługujących osobom, którym obniżono wymiar czasu pracy na podstawie art. 15g, oraz osobom, którym na podstawie art. 15zf wprowadzono mniej korzystne warunki zatrudnienia niż wynikające z umów o pracę, nie stosuje się przepisu art. 40 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, jeżeli:

  1. obniżenie wymiaru czasu pracy lub wprowadzenie mniej korzystnych warunków zatrudnienia nastąpiło w okresie wcześniej pobieranego zasiłku
  2. między okresami pobierania wcześniejszego i kolejnego zasiłku nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż trzy miesiące kalendarzowe.

Przepis ten  stosuje się również do osób, którym obniżono wymiar czasu pracy na podstawie art. 15gb  oraz do osób zatrudnionych w podmiotach administracji publicznej, którym na podstawie art. 15zzzzzo ust. 2 Specustawy obniżono wymiar czasu pracy lub wprowadzono mniej korzystne warunki zatrudnienia niż wynikające z podstawy nawiązania stosunku pracy.

Podstawa wymiaru świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, przysługujących tym osobom za okres przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy, podlega ponownemu przeliczeniu, jeżeli świadczenie wypłacone na podstawie dotychczasowych przepisów jest niższe niż świadczenie ustalone zgodnie z art. 31zy13, czyli bez zastosowania art. 40 ustawy zasiłkowej.

Przeliczenie podstawy wymiaru świadczeń następuje na wniosek świadczeniobiorcy.

 

Dotychczasowy mechanizm art. 40 ustawy zasiłkowej

Przypomnijmy, iż na podstawie art. 40 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa zasadą jest, iż w razie zmiany umowy o pracę lub innego aktu, na podstawie którego powstał stosunek pracy, polegającej na zmianie wymiaru czasu pracy, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi wynagrodzenie ustalone dla nowego wymiaru czasu pracy, jeżeli zmiana ta nastąpiła w miesiącu, w którym powstała niezdolność do pracy, lub w miesiącach, z których naliczana jest podstawa wymiaru zasiłku (12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy).

 

Przykład: Pracownik pracował do 10 marca 2020 r. w pełnym wymiarze czasu pracy a od 11 marca 2020 r. zatrudniony został na ½ etatu. Z dniem 20 marca pracownik zaczął korzystać ze zwolnienia chorobowego, które trwało do końca lipca 2020 r. W takim przypadku podstawę wymiaru jego zasiłku chorobowego stanowi wynagrodzenie ustalone dla ½ etatu.

 

Porozumienia antykryzysowe w tarczach antykryzysowych

Przepisy kolejnych tarcz antykryzysowych pozwalały na stosowanie rozwiązań mających na celu ochronę miejsc pracy oraz pomoc finansową ze strony państwa poprzez zawieranie tzw. porozumień antykryzysowych w uzgodnieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi lub przedstawicielami pracowników. Na mocy tych porozumień dopuszczalne było obniżenie wymiaru czasu pracy pracowników lub pogorszenie ich warunków płacowych, bez konieczności indywidualnych uzgodnień z pracownikami lub stosowania art. 42 § 1-3 kodeksu pracy.

Na mocy art. 15 g m.in. przedsiębiorcy,  u której wystąpił zdefiniowany spadek przychodów w następstwie wystąpienia COVID-19, mogli zwrócić się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o wypłatę ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych świadczeń na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19.

Warunki i tryb wykonywania pracy w okresie obniżonego wymiaru czasu pracy ustalało porozumienie. Porozumienie zawierał pracodawca oraz organizacje związkowe lub przedstawiciele pracowników, wyłonieni w trybie przyjętym u danego pracodawcy - jeżeli u pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa. Pracodawca przekazywał kopię porozumienia właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy w terminie 5 dni roboczych od dnia zawarcia porozumienia. Wymiar czasu pracy pracownika mógł zostać obniżony maksymalnie o 20%, nie więcej niż do 0,5 etatu, z zastrzeżeniem, że wynagrodzenie nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę ustalane na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy.

Więcej na ten temat pisaliśmy tutaj:

https://www.bdolegal.pl/pl-pl/publikacje/2020/dofinansowania-z-funduszu-gwarantowanych-swiadczen-pracowniczych

Na mocy art. 15gb obniżenie wymiaru czasu pracy może także zastosować pracodawca, u którego wystąpił spadek przychodów ze sprzedaży towarów lub usług w następstwie wystąpienia COVID-19 i w związku z tym wystąpił istotny wzrost obciążenia funduszu wynagrodzeń.

Więcej na ten temat pisaliśmy tutaj:

https://www.bdolegal.pl/pl-pl/publikacje/2020/tarcza-antykryzysowa-4-i-jej-wp%C5%82yw-na-sytuacje-pracodawcow

Na mocy art. 15zf możliwe jest także zawarcie porozumienia o stosowaniu mniej korzystnych warunków zatrudnienia pracowników niż wynikające z umów o pracę zawartych z tymi pracownikami, w zakresie i przez czas ustalone w porozumieniu. Porozumienie podlega uzgodnieniu z przedstawicielami pracowników i notyfikacji do PIP podobnie jak porozumienie jw.

Więcej na ten temat pisaliśmy tutaj:

https://www.bdolegal.pl/pl-pl/publikacje/2020/mniej-korzystne-warunki-zatrudnienia-pracownikow-niz-wynikajace-z-umow-o-prace

 

Wejście przepisów w życie

  • z dniem 10 października 2020 r., z mocą od dnia 31 marca 2020 r.– dla osób, którym obniżono wymiar czasu pracy na podstawie art. 15g Specustawy, oraz dla osób, którym na podstawie art. 15zf Specustawy wprowadzono mniej korzystne warunki zatrudnienia niż wynikające z umów o pracę,
  • z dniem 10 października 2020 r., z mocą od dnia 24 czerwca 2020 r.– dla osób, którym obniżono wymiar czasu pracy na podstawie art. 15gb Specustawy
  • z dniem 10 października 2020 r., z mocą od dnia 26 sierpnia 2020 r. – dla osób zatrudnionych, którym na podstawie art. 15zzzzzo ust. 2 (podmioty administracji publicznej) obniżono wymiar czasu pracy lub wprowadzono mniej korzystne warunki zatrudnienia niż wynikające z podstawy nawiązania stosunku pracy.

Pracownik wniosek powinien złożyć do:

  • pracodawcy – jeśli jest on uprawniony do wypłaty zasiłków swoim pracownikom,
  • ZUS – jeśli zasiłek wypłacał ZUS.