W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Korzystając z naszej strony akceptujesz zasady Polityki Cookie.
  • Tarcza antykryzysowa 4 a uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne
Artykuł:

Tarcza antykryzysowa 4 a uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne

24 czerwca 2020

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (zwana dalej Specustawą), wprowadziła w artykule 15zzra przerwanie terminu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości osób, które stały się niewypłacalne w czasie stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego z powodu okoliczności związanych z COVID-19. Termin ten ma rozpocząć swój bieg po uchyleniu stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Z jednej strony chroni to osoby upoważnione do prowadzenia praw dłużnika przed odpowiedzialnością odszkodowawczą z art. 21 ust. 3 prawa upadłościowego, z drugiej strony jednak pozbawia dłużnika ochrony przed egzekucją przewidzianą w przepisach prawa upadłościowego. Chroni również członków zarządu przed odpowiedzialnością za zobowiązania spółki przewidzianą w Kodeksie spółek handlowych.

Podpisana przez Prezydenta dnia 23 czerwca 2020 r. ustawa o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych na zapewnienie płynności finansowej przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o zmianie niektórych innych ustaw zwana popularnie Tarczą Antykryzysową 4 wprowadza rozwiązania mające ochronić dłużnika przed egzekucją ze strony wierzycieli i umożliwić przeprowadzenie uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego.

Otwarcie postępowania bez decyzji sądu

Zgodnie z przepisami Tarczy 4, podmiot, do którego stosuje się przepisy prawa restrukturyzacyjnego, który zawarł z doradcą restrukturyzacyjnym umowę, o której mowa w art. 210 tej ustawy, obwieścić w Monitorze Sądowym i Gospodarczym o otwarciu postępowania o zatwierdzenie układu. Do otwarcia postępowania układowego nie jest zatem konieczne postanowienie sądu. Dzień dokonania obwieszczenia jest dniem otwarcia postępowania o zatwierdzenie układu. Od tego dnia zawieszeniu ulegają postępowania egzekucyjne toczące się przeciwko dłużnikowi dotyczące wierzytelności objętej z mocy prawa układem albo wierzytelności zabezpieczonej rzeczowo, w tym przypadku drugim przypadku jednak pod warunkiem spełnienia opisanych poniżej przesłanek. Niedopuszczalne jest również wszczęcie nowej egzekucji lub wykonanie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia.

Objęcie układem zabezpieczonej wierzytelności

Układem mogą być objęte wierzytelności zabezpieczone zastawem, zastawem rejestrowym lub hipoteką, jeżeli propozycje układowe wysunięte w toku postępowania o zatwierdzenie układu wystarczają w całości na zaspokojenie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, zastawem lub zastawem rejestrowym, w terminie określonym w układzie, wraz z należnościami ubocznymi, które były przewidziane w umowie będącej podstawą ustanowienia zabezpieczenia, nawet jeżeli umowa ta została skutecznie rozwiązana lub wygasła, albo jej zaspokojenie w stopniu nie niższym od tego, jakiego można się spodziewać w przypadku dochodzenia wierzytelności wraz z należnościami ubocznymi z przedmiotu zabezpieczenia – do objęcia tej wierzytelności układem nie jest konieczna zgoda wierzyciela.

Sądowa kontrola postępowania

Jak już zostało to wskazane wyżej, sąd nie wydaje żadnego postanowienia na etapie otwarcia uproszczonego postępowania układowego. W związku z tym, sąd na początkowym etapie postępowania nie ma możliwości sprawdzenia czy wszczęcie postępowania nastąpiło z pokrzywdzeniem wierzycieli. Tarcza 4 przyznaje jednak wierzycielom uprawnienie do złożenia wniosku do sądu o uchylenie skutków dokonania obwieszczenia (zawieszenie trwających egzekucji, brak możliwości wszczęcia nowych, brak możliwości wykonania zabezpieczeń). Uchylenie skutków dokonania obwieszczenia powoduje także uchylenie ograniczenia dłużnika w sprawowaniu zarządu nad swoim majątkiem.

Zdalne zgromadzenie wierzycieli

Niezależnie od przewidzianego w przepisie art. 212 prawa restrukturyzacyjnego zbierania głosów na piśmie, nadzorca układu może wyznaczyć termin zgromadzenia wierzycieli w celu głosowania nad układem. Jeśli istnieją ku temu możliwości techniczne, zgromadzenie może zostać przeprowadzone z wykorzystaniem elektronicznych środków komunikacji. Głosowanie z wykorzystaniem elektronicznych środków komunikacji obejmuje w szczególności transmisję zgromadzenia wierzycieli w czasie rzeczywistym, w ramach której wierzyciele mogą wypowiadać się w toku zgromadzenia wierzycieli, przebywając w miejscu innym niż miejsce zgromadzenia wierzycieli. Zapis posiedzenia (nagranie obrazu i dźwięku lub tylko dźwięku) zapisany na elektronicznym nośniku danych będzie stanowił protokół zgromadzenia.

Obniżenie kosztów postępowania dla MŚP

Tarcza Antykryzysowa 4 wprowadza ograniczenie wysokości wynagrodzenia nadzorcy układu do wysokości 15% kwoty przeznaczonej do podziału między wierzycieli zgodnie z postanowieniami układu w przypadku gdy dłużnik jest małym lub średnim przedsiębiorstwem. Ponadto, jeżeli kwota przeznaczona do podziału między wierzycieli przekracza 100.000 złotych, wynagrodzenie nadzorcy układu od kwoty przewyższającej 100.000 złotych nie może przekroczyć 3% kwoty przeznaczonej dla wierzycieli. Jeżeli suma przeznaczona dla wierzycieli przekracza 500.000 zł wynagrodzenie nadzorcy od kwoty przewyższającej 500.000 złotych nie może przekroczyć równowartości 1% tej kwoty.

Uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne a zarząd majątkiem dłużnika

W toku postępowania restrukturyzacyjnego przewidzianego w przepisach Tarczy Antykryzysowej 4 dłużnik może wykonywać czynności zwykłego zarządu w stosunku do swojego majątku. Na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymagana jest zgoda nadzorcy układu. Zgoda może zostać udzielona również po dokonaniu czynności, w terminie trzydziestu dni od dnia jej dokonania. Do czynności wymagających zgody nadzorcy zalicza się m.in. czynności takie jak zawarcie umowy kredytu lub pożyczki, obciążenie składników majątku i przeniesienie własności rzeczy. Przepisu art. 36 ustawy prawo restrukturyzacyjne przewidującego ogólne zasady dysponowania majątkiem dłużnika w przypadku zawarcia umowy z nadzorcą układu nie stosuje się.

Zakończenie uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego

Postępowanie restrukturyzacyjne umarza się z mocy prawa, jeżeli w terminie 4 miesięcy od dnia dokonania obwieszczenia nie wpłynie do sądu wniosek o zatwierdzenie układu. Postępowanie umarza się również na wniosek dłużnika lub osoby mającej w tym interes prawny. Stwierdzić zatem należy, iż dłużnik musi podjąć intensywne działania w celu zawarcia układu w tym terminie, który w żaden sposób nie może zostać przywrócony, czy też przedłużony.

Podsumowanie

Wprowadzona regulacja ma na celu zapewnienie możliwości przeprowadzenia szybszego i efektywniejszego postępowania restrukturyzacyjnego, z zapewnieniem ochrony słusznych praw wierzycieli - w okresie, który ocenia się jako czas oddziaływania negatywnych skutków ekonomicznych epidemii COVID-19. W ocenie projektodawców, przewidywana duża liczba podmiotów, która może wymagać w najbliższym czasie podjęcia szybkich czynności restrukturyzacyjnych wymusza przygotowanie takiej regulacji, która w maksymalny sposób upraszcza tego rodzaju procedurę, z zachowaniem jej maksymalnej efektywności. Czas pokaże, na ile uda się zrealizować te (całkowicie słuszne) założenia i cele ustawodawcy.