W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Korzystając z naszej strony akceptujesz zasady Polityki Cookie.
  • Wielu przedsiębiorców nie realizuje obowiązków informacyjnych z AML
Artykuł:

Wielu przedsiębiorców nie realizuje obowiązków informacyjnych z AML

30 stycznia 2020

Dorota Szlachetko-Reiter , Partner Zarządzający, Radca Prawny |

Z analizy aneksu nr 2 do Krajowej Oceny Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu z 2019 roku (dalej jako: „Krajowa Ocena Ryzyka”) wynika, że instytucje obowiązane w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (dalej jako: „Ustawa”) nie przekazują lub przekazują sporadycznie wymagane informacje do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (dalej jako: „Generalny Inspektor”).

Dlaczego przedsiębiorcy nie przekazują wymaganych informacji?

Wydaje się, że są dwa powody nieprzekazywania Generalnemu Inspektorowi wymaganych informacji.

Po pierwsze, wielu przedsiębiorców wciąż błędnie uważa, że Ustawa odnosi się tylko do instytucji finansowych.

Dlatego warto podkreślić, że instytucjami obowiązanymi w myśl Ustawy są na przykład:

  1. doradcy podatkowi,
  2. biegli rewidenci,
  3. przedsiębiorcy, którzy zapewniają siedzibę, adres prowadzenia działalności gospodarczej lub adres korespondencyjny oraz pokrewne usługi osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej (a więc spółkom),
  4. podmioty prowadzące działalność w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych;
  5. pośrednicy w obrocie nieruchomościami;
  6. przedsiębiorcy, w zakresie w jakim przyjmują lub dokonują płatności za towary w gotówce o równowartości równej lub przekraczającej równowartość 10 000 euro.

Z powyższego wynika, że spółki, które zapewniają siedzibę swoim spółkom zależnym lub prowadzą ich księgi rachunkowe, są instytucjami obowiązanymi, a więc stosują się do nich obowiązki wynikające z Ustawy. Obowiązki z Ustawy dotyczą między innymi wymogu posiadania odpowiednich procedur wewnętrznych, jednak w tym artykule skupimy się na obowiązkach informacyjnych.

Po drugie, przedsiębiorcy nie znają swoich obowiązków informacyjnych.

Jakie są obowiązki informacyjne instytucji obowiązanych?

Ustawa wyróżnia kilka obowiązków informacyjnych:

  1. informowanie Generalnego Inspektora o transakcjach ponadprogowych,
  2. informowanie Generalnego Inspektora o podejrzeniu popełnienia przestępstwa prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu;
  3. przekazywanie Generalnemu Inspektorowi żądanych przez niego informacji w określonym przez Generalnego Inspektora terminie,
  4. informowanie Generalnego Inspektora o przypadku powzięcia uzasadnionego podejrzenia, że określona transakcja lub określone wartości majątkowe mogą mieć związek z praniem pieniędzy lub finansowaniem terroryzmu (transakcje podejrzane),
  5. informowanie Generalnego Inspektora o przeprowadzeniu podejrzanej transakcji,
  6. przekazywanie Generalnemu Inspektorowi przygotowanej przez instytucję obowiązaną swojej oceny ryzyka oraz innych informacji, które mogą mieć wpływ na krajową ocenę ryzyka;
  7. informowanie właściwego prokuratora o uzasadnionym podejrzeniu, że wartości majątkowe będące przedmiotem transakcji lub zgromadzone na rachunku pochodzą z przestępstwa innego niż przestępstwo prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu lub mają związek z takim przestępstwem;
  8. informowanie właściwego prokuratora o dokonaniu przez instytucję obowiązaną transakcji, o której mowa w lit. g) powyżej.

Dla ułatwienia, Ustawa przewiduje, że większość powyższych informacji jest przekazywana w drodze elektronicznej.

Ustawa zwykle wskazuje terminy, w których mają być przekazywane powyższe informacje – na przykład: instytucja obowiązana powinna zgłosić do Generalnego Inspektora podejrzenie popełnienia przestępstwa prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu w ciągu 2 dni roboczych od dnia potwierdzenia przez instytucję obowiązaną podejrzenia.

Jakie obowiązki informacyjne mogą budzić wątpliwości?

Wydaje się, że największe trudności praktyczne dotyczą informowania o transakcjach ponadprogowych oraz zdefiniowania podejrzanej transakcji.

W praktyce wiele instytucji obowiązanych miało problem z rozróżnieniem informowania o transakcjach ponadprogowych określonych w art. 72 ust. 1 pkt 1 (informowanie o przyjętej wpłacie lub dokonanej wypłacie środków pieniężnych o równowartości przekraczającej 15 000 euro) oraz w art. 72 ust. 1 pkt 2 (informowanie o wykonanym transferze środków pieniężnych o równowartości przekraczającej 15 000 euro).

Komunikat nr 11 Generalnego Inspektora wyjaśnił, że pkt 1 dotyczy wpłat i wypłat dokonywanych w gotówce (zarówno do/z kasy instytucji obowiązanej, jak i do lub z rachunku płatniczego)  przez instytucję obowiązaną. Natomiast pkt 2 dotyczy wyłącznie dostawców usług płatniczych.

Tak więc instytucja obowiązana niebędąca dostawcą usług płatniczych informuje Generalnego Inspektora tylko o gotówkowych wpłatach lub wypłatach przekraczających 15 tysięcy euro.

W zakresie zdefiniowania podejrzanej transakcji nie ma jednolitej odpowiedzi. Instytucja obowiązana w tym zakresie powinna kierować się swoją procedurą wewnętrzną w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Dobrze skonstruowana procedura wewnętrzna w tym zakresie powinna ułatwić kwalifikowanie określonych transakcji jako podejrzanych. Z tego powodu zaleca się, aby procedura była sporządzona przez profesjonalistę specjalizującego się w tym zagadnieniu.

Jakie są konsekwencje naruszenia obowiązków informacyjnych?

W przypadku naruszenia obowiązków informacyjnych Ustawa przewiduje możliwość nałożenia na instytucję obowiązaną pieniężnej bądź niepieniężnej kary administracyjnej.

Kara pieniężna może być nałożona do dwukrotności korzyści osiągniętych z nieprzestrzegania Ustawy lub do wysokości 1 000 000 euro, gdy korzyści nie da się ustalić, natomiast kara niepieniężna może polegać na przykład na cofnięciu koncesji lub nałożenia zakazu pełnienia obowiązków na stanowisku kierowniczym przez osobę odpowiedzialną za naruszenie przepisów Ustawy (na okres nie dłuższy niż rok).

Podsumowanie

Wszyscy przedsiębiorcy powinni starannie sprawdzić, czy nie kwalifikują się jako instytucje obowiązane w myśl Ustawy.

Wykonywanie skomplikowanych obowiązków instytucji obowiązanej ułatwia odpowiednio skonstruowana procedura wewnętrzna oraz szkolenia z tego zakresu.

Zaleca się, aby sporządzenie procedury i przeprowadzenie szkoleń polecić odpowiednim profesjonalistom specjalizującym się w tych zagadnieniach. W ten sposób uzyskuje się pewność odpowiedniego zabezpieczenia spółki przed odpowiedzialnością.