W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Korzystając z naszej strony akceptujesz zasady Polityki Cookie.
  • Dotkliwsze sankcje ze strony Komisji Nadzoru Finansowego
Artykuł:

Dotkliwsze sankcje ze strony Komisji Nadzoru Finansowego

27 września 2021

Mateusz Nowak, Radca prawny |
Veronika Huplik, Prawnik |

Dotkliwsze sankcje ze strony Komisji Nadzoru Finansowego - jakie zmiany w zakresie sankcji przewiduje projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem rozwoju rynku finansowego oraz ochrony inwestorów na tym rynku?

W dniu 20 lipca 2021 r. na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem rozwoju rynku finansowego oraz ochrony inwestorów na tym rynku („Projekt”).

Jak wynika z uzasadnienia do wskazanego Projektu, ma on na celu uporządkowanie i usprawnienie funkcjonowania instytucji rynku finansowego, w szczególności poprzez eliminację barier dostępu do rynku finansowego, usprawnienie nadzoru nad rynkiem finansowym, ochronę klientów instytucji finansowych, a także akcjonariuszy mniejszościowych oraz zwiększenie poziomu cyfryzacji w realizacji przez Komisję Nadzoru Finansowego i Urząd Komisji Nadzoru Finansowego obowiązków nadzorczych.

Projekt ten zakłada nowelizację 19 ustaw, w tym między innymi ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych[1], ustawy o obrocie instrumentami finansowymi[2], ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym[3], ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi[4], ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym[5], ustawy o usługach płatniczych[6], czy też ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej[7].

Nowelizacja ta obejmuje również zmiany w zakresie sankcji administracyjnych nakładanych przez Komisję Nadzoru Finansowego na podmioty rynku finansowego w ramach wykonywanych obowiązków nadzorczych przede wszystkim poprzez podniesienie maksymalnego wymiaru kar pieniężnych.

W zakresie ustawy o funduszach inwestycyjnych

Projekt przewiduje modyfikację górnej granicy kary administracyjnej dla podmiotu zarządzającego sekurytyzowanymi wierzytelnościami funduszu innego niż towarzystwo, w przypadku nie wypełniania przez niego warunków określonych w zezwoleniu lub przekraczaniu zakres zezwolenia, a także w przypadku wykonywaniu działalność z naruszeniem zasad uczciwego obrotu lub z naruszeniem interesów uczestników funduszu. Dotychczas KNF w drodze decyzji mogła usankcjonować wskazane naruszenia nakładając karę pieniężną do wysokości 500 000 zł. Po nowelizacji kara ta mogłaby wynieść nawet 5 000 000 zł. Uzasadnia się to tym, że brak jest podstaw do różnicowania wysokości kary nakładanej za takie same naruszenia na samo towarzystwo i na podmiot, któremu towarzystwo to powierzyło na podstawie umowy wykonywanie czynności związanych z działalnością prowadzoną przez to towarzystwo. Analogiczną zmianę Projekt przewiduje również w stosunku do likwidatora funduszu inwestycyjnego, naruszającego w szczególności przepisy dotyczące trybu likwidacji.

W zakresie ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym

Projekt przewiduje wprowadzenie nowego mechanizmu mającego na celu ograniczenie możliwość wykorzystywana autorytetu i pozycji Komisji Nadzoru Finansowego. Chodzi o nowy art. 11c, który zabrania wykorzystywania w celach reklamowych informacji o działaniach podejmowanych wobec niego w ramach nadzoru nad rynkiem finansowym np. o odpowiedziach i stanowiskach czy interpretacjach KNF uzyskanych przez ten podmiot. Ma to uniemożliwić ich wykorzystywanie m. in. w celu budzenia zaufania potencjalnych klientów poprzez publikację wybiórczych informacji, które mogą w sposób mylny kreować obraz danego podmiotu. Naruszenie powyższego zakazu zagrożone będzie karą pieniężną w wysokości do 500 000 zł.

W zakresie ustawy o usługach płatniczych

Projekt przewiduje również zmianę kary pieniężnej stanowiącej środek nadzoru stosowany w przypadku naruszenia obowiązku przekazywania organowi nadzoru informacji i danych niezbędnych do realizacji celów nadzoru oraz dane niezbędne do oceny sytuacji finansowej instytucji płatniczej, a także w przypadku niewykonania zaleceń KNF, czy niewykonania nakazów dotyczących wstrzymania wypłat zysku lub tworzenia nowych jednostek organizacyjnych. Aktualne brzmienie przepisu art. 105 ust. 1 pkt 4 zakłada, że w przypadku powyższych naruszeń KNF może nałożyć na osobę zarządzającą bezpośrednio odpowiedzialną za stwierdzone nieprawidłowości karę pieniężną do wysokości trzykrotnego miesięcznego wynagrodzenia brutto tej osoby, wyliczonego na podstawie średniego wynagrodzenia brutto za ostatnie 3 miesiące przed nałożeniem kary. Po nowelizacji kara ta miałaby wynosić do 500 000 zł. Co więcej rozszerzeniu uległby również katalog podmiotowy osób odpowiedzialnych za takie naruszenie w ten sposób, że obejmowałby oprócz osób zarządzających bezpośrednio odpowiedzialnych za stwierdzone nieprawidłowości, także osoby będące członkami organu statutowego bezpośrednio odpowiedzialnego za nadzór nad obszarem, w którym stwierdzono nieprawidłowości.

Analogiczna zmiana dotyczy art. 106 ustawy o usługach płatniczych, który określa środki nadzoru stosowane wobec instytucji płatniczych w przypadku rozpowszechniania przez nie informacji wprowadzających w błąd lub mogących wprowadzić w błąd dotyczących danej instytucji lub świadczonych przez nią usług.

W zakresie ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej

We wskazanej ustawie Projekt przewiduje zmianę brzmienia art. 362 polegającej na zwiększeniu maksymalnej wysokości kar nakładanych na członków zarządu zakładu ubezpieczeń albo zakładów reasekuracji oraz prokurentów. Obecnie sankcja administracyjna za naruszenie wskazane we wspomnianym przepisem określona jest w ten sposób, że może być ona nałożona w wysokości odpowiadającej ich trzykrotnemu przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu z ostatnich 12 miesięcy, a jeżeli nie można ustalić przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z ostatnich 12 miesięcy - do wysokości 100 000 zł. Po nowelizacji miałaby wynieść nawet do 20 000 000 zł. Jako uzasadnienie dla tak ogromnego zaostrzenia kary wskazuje się, że zagrożenie karą administracyjną jest wyraźnie niższe w przypadku osób zarządzających zakładami ubezpieczeń i zakładami reasekuracji niż w przypadku członków zarządów podmiotów prowadzących działalność w sektorze bankowym.

Pozytywnie natomiast można ocenić zobowiązanie organu nadzoru do uwzględniania przy ustalaniu wysokości wskazanych kar pieniężnych okoliczności mających wpływ na wagę naruszenia w tym m.in. czas trwania naruszenia, skalę korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez członka zarządu lub rady nadzorczej zakładu ubezpieczeń albo zakładu reasekuracji lub prokurenta w związku z naruszeniem. Ponadto kara nie będzie mogła być nałożona, jeżeli od uzyskania przez organ nadzoru informacji o naruszeniu upłynie więcej niż 6 miesięcy albo od popełnienia tego naruszenia upłynęło więcej niż 2 lata.

Podsumowanie

Jak wynika z powyższego, projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem rozwoju rynku finansowego oraz ochrony inwestorów na tym rynku przewiduje zaostrzenia wielu sankcji administracyjnych, które mogą zostać nałożone na podmioty podlegające nadzorowi KNF. W praktyce może doprowadzić to do tego, że kary pieniężne będą nakładane w znacznie wyższej wysokości co z kolei istotnie zwiększy ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej podlegającej nadzorowi. Warto zatem na bieżąco śledzić losy Projektu, który obecnie po konsultacjach publicznych znajduje się na etapie opiniowania.

 


[1] ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2080, z późn. zm.);

[2] ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2021 r poz. 328, z późn. zm.);

[3] ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 1400, z późn. zm.);

[4] ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 605);

[5] ustawa z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 2059 oraz z 2021 r. poz. 680 i 815);

[6] ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2020 r. poz. 94 i 1639 oraz z 2021 r. poz. 355);

[7] ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej(Dz. U. z 2021 r. poz. 1130).