W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Korzystając z naszej strony akceptujesz zasady Polityki Cookie.
  • Projekty zmian w zakresie definicji pracownika
Artykuł:

Projekty zmian w zakresie definicji pracownika

30 sierpnia 2021

Małgorzata Mędrala, Radca Prawny, Doktor Nauk Prawnych |
Wiktor Sanok, Prawnik |

1. Wprowadzenie

W dniu 2 kwietnia 2021 r. do Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej wpłynął projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy – Prawo przedsiębiorców (Druk nr 1120), regulujący sytuację osób fizycznych, które prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą, a także osób świadczących pracę na podstawie innej umowy niż umowa o pracę, w szczególności długotrwałych umów cywilnoprawnych.

2. Zmiany

Ustawa zakłada rozszerzenie art. 2 Kodeksu pracy obecnie definiującego pracownika jako osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę o dodatkowe postanowienia obejmujące świadczenie pracy na podstawie innej umowy, w szczególności umowy o świadczenie usług, o ile pracownik wykonuje pracę osobiście, na stałe, przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, w wymiarze dobowym czasu odpowiadającym wymiarowi nie mniejszemu niż 1/2 etatu umowy o pracę.

Ponadto projekt przewiduje zmianę art. 152 Kodeksu pracy regulującego kwestie związane z zakazem zrzeczenia się prawa do urlopu. Według nowego paragrafu trzeciego art. 152 k.p. „prawo do corocznego, nieprzerwanego urlopu wypoczynkowego przysługuje także osobie fizycznej prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą oraz wspólnikowi spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez niego działalności gospodarczej, nie zatrudniającym pracowników”[1].

Zmiany obejmą również wymiar urlopu wypoczynkowego z art. 154 Kodeksu pracy. Ustawodawca zakłada dodanie punktu trzeciego przepisu w art. 154 § 1 w brzmieniu: „14 dni – w przypadku osób fizycznych prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą”.

Oprócz tego projekt zakłada dodanie do katalogu, obejmującego zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę wpisanego do CEIDG, możliwość zawieszenia działalności gospodarczej na czas urlopu przez przedsiębiorcę, będącego osobą fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą oraz wspólnikiem spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez niego działalności gospodarczej, nie zatrudniającym pracowników.

3. Uzasadnienie

Ustawodawca proponuje uregulowanie sytuacji osób fizycznych prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą oraz osób świadczących pracę na podstawie innej umowy niż umowa o pracę, w szczególności długotrwałych umów cywilnoprawnych, uzasadniając również konieczność zagwarantowania podstawowego prawa do urlopu. W konsekwencji, co może zainteresować przedsiębiorców, proponowane postanowienia projektu ustawy zwolnią osoby wykonujące jednoosobową działalność gospodarczą z obowiązku płacenia składek na ubezpieczenie społeczne w okresie, gdy ze względu na urlop wypoczynkowy ich działalność ulegnie zawieszeniu.

Projektowana nowelizacja przybliży także wyraźnie zatrudnienie cywilnoprawne do zatrudnienia pracowniczego.

4. Głosy krytyczne

Tak drastyczne zmiany w definiowaniu pracownika spotykają się z krytyką ze strony m.in. Głównego Inspektora Pracy. W opinii do projektu GIP zasugerował brak precyzyjności w uzasadnieniu zakresu projektowanej regulacji, a także niespójność w realizacji założenia projektodawcy w zagwarantowaniu osobom wykonującym pracę na podstawie umowy prawa do urlopu. Stwierdził, że projekt ustawy nie realizuje tego założenia, a zmiany mają charakter czysto systemowy, dlatego że objęcie zakresem podmiotowym przepisu dotyczącego definicji pracownika również osób zatrudnionych na podstawie innych umów spowoduje, że wszystkie przepisy Kodeksu pracy będą stosowane do nich bezpośrednio, co stworzy niespójność z takimi regulacjami jak podstawy i tryb nawiązania stosunku pracy oraz m.in. ustalenie wysokości i wypłatę wynagrodzenia za pracę[2].

Z kolei NSZZ „Solidarność” również negatywnie opiniował projekt ustawy zarzucając mu nadmierną ingerencję w zasadę autonomii woli stron w przypadku zawarcia umowy cywilnoprawnej – proponując zamiast tego nowelizację Kodeksu cywilnego[3].

5. Wejście w życie

Ustawa ma wejść w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.

 


[1] https://orka.sejm.gov.pl/Druki9ka.nsf/0/2D343461D275BC20C12586BD002EB977/%24File/1120.pdf, str. 1

[2] https://orka.sejm.gov.pl/Druki9ka.nsf/0/54146C723EF6DD65C125870B00470E78/%24File/1120-006.pdf

[3] https://orka.sejm.gov.pl/Druki9ka.nsf/0/755BC40FBAF1930DC12586DB0031E594/%24File/1120-005.pdf